آیا حیوانات نیز حشر و نشر دارند؟

مسائل مربوط به آخرت و معاد از اموری است که اظهار نظر قطعی در مورد آن ها بسیار دشوار است، اما به طورکلی می توان گفت: آیاتی در قرآن کریم اشاره به حشر حیوانات دارد؛ مانند این آیه:
"هیچ جنبنده ای در زمین و هیچ پرنده ای که با دو بال خود پرواز می کند نیست مگر این که امت هایی مانند شما هستند، ما هیچ چیز را در این کتاب فرو گذار نکردیم، سپس همگی به سوی پروردگارشان محشور می شوند. (انعام آیة 38)
اما فارغ از این آیات باید دید ملاک حشر و بازگشت انسان به سوی خدا چیست؟ و آیا همان ملاک در حیوانات نیز وجود دارد؟
ملاک حشر در انسان جز نوعی از زندگی ارادی و اختیاری نیست؛ در نتیجه رفتارهای اختیاری و انتخاب های آزادانه بشر است که ضرورت حضور وی در عالمی دیگر و محاسبه این اعمال و تعیین درستی و نادرستی این اختیارها را ثابت می نماید.
با دقت در مراحل زندگی حیوانات و در نظر گرفتن حالات مختلفی که هر نوع از حیوانات در مسیر زندگی به خود می گیرند، این گونه به نظر می رسد که حیوانات نیز مانند آدمیان تا اندازه¬ای از موهبت اختیار برخوردارند و نیز دارای سطحی از فهم و شعورند. فرض کنید حیوانی نزدیک مزرعة شما می آید، شما چوبی را بلند می¬کنید، او فرار می کند، این فرار یعنی انتخاب کتک نخوردن بر سیر شدن، این امر به خودی خود یک انتخاب است، گرچه بی شک به درجة قوت انتخاب انسان نیست و چه بسا بتوان گفت انتخابی نیمه آگاهانه است، اما نوعی رفتار اختیاری به نظر می رسد.
به هر حال نمی توان ادعای قاطع کرد که حیوانات اختیاری ندارند؛ زیرا به اندازه همان درک و شعور مختصر خود می توانند اختیار داشته باشند؛ از طرف دیگر در روایات نیز می توان مطالبی را یافت که برخی از حیوانات در قبال رفتارهای خود مورد سؤال و بازخواست قرار می گیرند، در نتیجه باید نوعی حشر و معاد را برای آن ها مفروض دانست.
از ابوذر نقل شده است که: «من نزد رسول خدا بودم که ناگهان دو بز به هم شاخ زدند، پیغمبر فرمود: می¬دانید براى چه به هم شاخ زنند؟ اصحاب گفتند: نمی دانیم، حضرت فرمود: ولى خدا می داند و به زودی میان آنها قضاوت می کند!». (بحار الانوار، ج 61 ص 6)

/ 11 نظر / 45 بازدید
نمایش نظرات قبلی
سمیرا

به یادت آرزو کردم که چشمانت اگر تر شد،به شوق آرزو باشد نه تکرار غم دیروز

daniel

بعد این همه وقت اومدم دلم تنگ شده بود این وبلاگ جدید منه خواستی یه سر بزن راستی اجازه هس لینکت کنم؟

من.آدم

طعم شیرین بندگی خدا گوارای وجودتان باد. عیدتون مبارک.

محمد

سلام در صورت تمایل برای تبادل لینک من را با نام "لیوان کاغذی" با آدرس www.golcup.blogfa.com لینک نمائید و به من خبر دهید تا شما را با نام دلخواه خودتان در وبلاگ www.hoopla.blogfa.com لینک کنم. در ضمن وب زیبایی دارید:D

رزمنده

«جهالت» و «ضلالت»، دو راه نفوذ دشمن به صورت نامرئی و سریع است كه دشمن با سوار شدن بر امواج نادانی و گمراهی مردم به تحریف حقایق و معارف مذهب دست می زند و انحراف افكار و عقاید ساده لوحان بدون تحلیل و درك شیوۀ همیشگی اوست. ناپلئون ویرانگری صدای قلم را بیش از غرش تانك ها و گلوله ها دانسته و كارتر رئیس جمهور اسبق آمریكا - تخریب یك دلار برای تبلیغات را بیشتر از ده دلار برای تسلیحات می شمرد.

بسیج دانشجویی شهید همت

سلام آقای رضا یاراحمدی. ممنون که به وب ما سر زدید. بابت شعر بسیار زیباتون هم تشکر. ما شما رو لینک میکنیم, ممنون میشیم شما هم مارو لینک کنید. موفق و سربلند باشید یا حق..

مهدی

سلام با مطالب جديد بروزم خوشحال ميشم تشريف بياريد و نظر بديد